1-                   تاریخچه ستاد اطلاع رسانی و پیشگیری از حوادث کوهستان :

1-1-              پس از آنکه در زمستان 85 ، در کوههای تهران بالغ بر 12-13 نفر جان خود را از دست دادند (در منطقه توچال و کلکچال) ، هیئت کوه نوردی و صعودهای ورزشی استان تهران تصمیم گرفت تا تشکیلاتی را جهت جلوگیری از کشته شدن افراد راه اندازی کند .

1-2-              در زمستان 86 اولین دوره ستاد به همت هیئت کوه نوردی آغاز به کار کرد که گروه کوه نوردی تهران در این طرح ، در پناهگاه پلنگ چال و به صورت یک هفته در میان حضور داشت .

1-3-              در زمستان 87 ستاد در غالب طرحی بسیار کامل تر از سال قبل ، و به همت هیئت کوه نوردی و با کمک ستاد مدیریت و پیشگیری بحران شهر تهران و با برگزاری کلاسهای آموزشی تئوری و عملی ، استفاده از لباسهای متحدالشکل ، بنر و ... با شکل و شمایلی حرفه ای تر به کار خود ادامه داد . در این سال نیز گروه کوه نوردی تهران در ایستگاه گردنه کلکچال حضور داشت و به نوعی گروه نمونه این سال لقب گرفت .

1-4-              در سال 88 برای اولین بار ، طرح تابستان و پائیز ستاد اطلاع رسانی و پیشگیری از حوادث کوهستان اجرا شد . که البته به چند ایستگاه مانند سیاه سنگ ، کلکچال ، پایگاه داوودی و شیرپلا محدود می شد . در این طرح گروه کوه نوردی تهران ، در جانپناه سنگ سیاه و به صورت یک بار در ماه حضور داشت .

1-5-              امسال نیز گروه کوه نوردی تهران همانند حضور مثبت و تاثیر گذار خود در سالهای گذشته ، در ایستگاه گردنه کلکچال حضور دارد .

1-6-              خوشبختانه به علت حضور خوب در سال گذشته و رضایت مسئولان از عملکرد گروه ، و بالا رفتن سطح توقعات ، وظیفه ای بسیار سنگین تر بر دوش ما قرار دارد که شایسته است وظایف محوله به نحو احسن انجام شود .

از عواملی که ما را در این امر یاری می کند : ارائه گزارشهای خوب ، کامل و پرمحتوا – انجام شب مانی – استفاده درست از بی سیم – پخش بروشور – جلب رضایت مردم – برپا کردن چادر و نصب بنر در کنار آن و ....  

2-                   ویژگیهای یک اطلاع رسان :

2-1-              وضعیت ظاهری : یک اطلاع رسان می بایستی از تمامی پوشاک مناسب بهره ببرد . مانند کلاه-دستکش-عینک-کاپشن و شلوار گورتکس-پلار و ...  . در حقیقت یک اطلاع رسان می بایستی با بهره گیری از پوشاک مناسب ، یک الگو برای سایر کوه نوردانی باشد که به منطقه می آیند . ما باید از خود مطمئن باشیم تا بتوانیم به دیگران تذکر دهیم .

2-2-              تجهیزات : یک اطلاع رسان می بایستی از تمامی تجهیزات مرسوم فصل استفاده کند و آنرا به همراه داشته باشد ولو اینکه از آن استفاده نکند چراکه می بایستی دیگران ببینند که ما مجهز به این تجهیزات هستیم . مانند باتون-کلنگ-طناب انفرادی-یخ شکن-کیت کمکهای اولیه-چادر و ...  . در حقیقت بهره گیری از این وسایل تاثیر مثبتی در ذهن مخاطبان دارد و باعث جلب اعتماد آنها می شود .برپا کردن چادر با استفاده از تمام اصول و قواعد و نصب بنر در کنار آن تاکید می شود .

2-3-              یک اطلاع رسان باید به موقع در ایستگاه خود حاضر و به موقع آنجا را ترک نماید .

2-4-              نحوه صحبت کردن : یک اطلاع رسان می بایستی از فن بیان خوبی بهره گیرد . در حقیقت باید بداند که با هرکس چگونه صحبت کند . صحبت کردن با یک فرد مسن یا جوان ، مرد یا زن ، حرفه ای یا آماتور ، هرکدام قواعد خاص خود را دارد که می بایستی به آن توجه داشت . از مشکلات این منطقه این است که افراد مختلفی به آنجا می آیند . از کوه نورد حرفه ای گرفته تا آماتورهایی که به علت نزدیکی به اردوگاه کلکچال به گردنه می آیند . از پیر و جوان تا زن و مرد . علاوه بر این نکات ، نباید فراموش کرد که باید با همگی با احترام صحبت کرد . به گونه ای صحبت نمود که اعتماد مخاطب نسبت به ما جلب شود و در واقع به ما اطمینان کنند تا از ما حرف شنوی داشته باشند . حواسمان باشد به کسی خواسته یا ناخواسته توهین نکنیم و آمادگی شنیدن پاسخهای تند و بی ادبانه را داشته باشیم . در این لحظات باید خویشتن دار بود و کنترل خود را از دست نداد . نحوه صحبت کردن علاوه بر مخاطب ، در بین خود اطلاع رسانان نیز باید رعایت شود ، بخصوص در حضور کوه نوردان دیگر . احترام به یکدیگر و به عبارت ساده تر ، ضایع نکردن همدیگر در مقابل مخاطب از این دست موارد است .

2-5-              آشنایی با منطقه و قله های اطراف : اطلاع رسانان باید بر منطقه اشراف کامل داشته و نیز کوههای تهران را بشناسند . پیش می آید که مخاطبان از ما نام و موقعیت جغرافیایی قله ها ، پناهگاهها و جانپناهها ، چشمه ها ، دره ها و راههای دسترسی به آنها را می پرسند . باید بتوانید به سوالات آنها پاسخ داده و البته از خطرات احتمالی موجود در این مناطق ، آنها را مطلع کرد .

2-6-              آمادگی برای هر اتفاقی : یک اطلاع رسان باید در تمامی ساعات حضور در ایستگاه خود ، آمادگی هر اتفاقی را داشته و در واقع به حالت آماده باش باشد . نباید فکر کرد که صرف حضور فیزیکی در منطقه کافیست . پیش می آید که فردی سر می خورد ، یا سرما زده می شود ، یا لرز می کند ، یا تشنج می کند ، یا مصدوم و مجروح می شود ، یا اینکه در بی سیم به ما اعلام می شود برای عملیات جستجو به منطقه ای دیگر اعزام شوید و یا عوامل دیگر هادی از ما درخواست کمک می کنند . در تمامی این موارد باید آمادگی کمک رساندن را داشت .

2-7-              باید توجه داشت که در تمامی موارد بند فوق و کلاً در شرایط جستجو و یا امداد ، اول و اول و اول ، حفظ امنیت و سلامت اطلاع رسان یا جستجو گر یا امدادرسان ، اهمیت دارد .

2-8-              با مطالعه این موارد این نکته نیز اضافه می گردد که اگر یک اطلاع رسان احساس مسئولیت داشته باشد ، تمامی این موارد را به نحو احسن می تواند انجام دهد .

3-                   وظایف اطلاع رسان :

3-1-              همراه داشتن پوشاک مناسب و تجهیزات کامل : از جمله کلنگ-باتون-طناب انفرادی-یخ شکن-کیت کمکهای اولیه و ...  . این تجهیزات را می توان در کنار چادر قرار داده تا در معرض دید همگان قرار گیرد ولو اینکه از آن استفاده نکرد . این کار کمک می کند تا کوه نوردان با آرامش بیشتری به برنامه خود ادامه دهند و اطمینان حاصل کنند که در صورت بروز حادثه ، تیمی قوی و مجهز جهت کمک ، در منطقه حضور دارد.

3-2-              برپا کردن چادر : ایستگاه گردنه کلکچال از معدود ایستگاههایی است که فاقد پناهگاه یا جانپناه می باشد . برپا کردن چادر هم به ما کمک می کند هم به کوه نوردانی که به آنجا می آیند . این چادر بر روی گردنه خود به محلی برای گردهمایی کوه نوردان تبدیل می شود . می توان از آن برای کمک به کسانی که نیاز به استراحت دارند استفاده کرد . برپا کردن صحیح چادر الزامی است . باید دقت داشت تیرک های آن کشیده باشد ، مهارهای چادر به درستی نصب شوند ، پوش چادر مستحکم باشد و درب آن رو به باد نباشد . مبادا برای اجتناب از سنگین شدن کوله از چادر صرف نظر کنید .

3-3-              نصب بنر : بنر می باستی حتماً در کنار چادر نصب شود تا مخاطبان ما در نگاه اول متوجه شوند که با چه تشکیلاتی روبرو هستند و به نوعی دلگرمی برای آنها به ارمغان آید . برای مهار بنر می توان از ابزاری مانند باتون-طنابچه-طناب انفرادی-میخ چادر و .... استفاده کرد . نحوه نصب بنر به خلاقیت اطلاع رسان بستگی دارد . از یاد نبرید که نصب بنر الزامی است .

3-4-              پخش بروشور : اطلاع رسانان موظف به پخش بروشورهایی هستند که توسط هیئت کوه نوردی تهیه و از طریق گروه در اختیار آنان قرار می گیرد . این بروشورها به بالا رفتن آگاهی عمومی کوه نوردان کمک می کند . لازم به تذکر است که اطلاع رسانان می بایستی قبلاً این بروشورها را مطالعه کرده و به مطالب داخل آن اشراف کامل داشته باشند تا در صورت مواجهه با سوالات احتمالی مخاطبان ، بتوانند پاسخگو باشند .

3-5-              ارزیابی کمی و کیفی کوه نوردان : اطلاع رسان موظف است ، افرادی را که به ایستگاه وارد می شوند ، مورد ارزیابی کمی و کیفی قرار دهند . بدین معنی که از لحاظ مناسب بودن پوشاک ، تجهیزات و اصول اولیه کوه نوردی ، مخاطب را سنجیده و بنا به مورد تذکر دهند و آنها را راهنمایی کنند .

3-6-              پرسش برنامه کوه نوردان : اطلاع رسان می بایستی برنامه آن روز افراد را پرسیده و اطلاع حاصل کند . چنانچه آن برنامه با آمادگی جسمانی و پوشاک و تجهیزات نفر تناسبی نداشته باشد ، یا منطقه ای که نفر می خواهد برود خطرناک باشد ، می بایستی با دلایل قانع کننده آنها را از ادامه برنامه منصرف کرد ولی چنانچه مخاطب بر اجرای این برنامه اصرار داشته باشد ، نمی توان مانع او شد ولی می توان شماره تماسی از او گرفت تا در اولین فرصت ممکن از سلامتی وی اطمینان حاصل کرد .

3-7-              نحوه صحبت کردن : باید توجه داشت ما نه پلیس هستیم نه مالک آن منطقه . تنها یک اطلاع رسان هستیم که می بایستی در زمینه آب و هوا ، پوشاک ، تجهیزات ، آمادگی جسمانی و ... به نفرات هشدار بدهیم . قصد خودنمایی نداریم . نباید به کسی بی احترامی کنیم . فقط با دلایل منطقی سعی می کنیم نفر را از برنامه ای که واجد اجرای آن نیست منصرف کنیم . اگر منصرف نشد نمی توان با طرف درگیر شد . می توان از وی شماره تماس گرفت . اگر مخاطب خانم است و در گروه ما خانمی حضور دارد ، بهتر است صحبت کردن را به عهده فرد مونث گروه بگذاریم . در صورت نبود خانم در گروه ، بهتر است پیشکسوت گروه با وی صحبت کند و گفتمان به گونه ای باشد که اعتماد وی جلب شود . 

3-8-              ترک منطقه : برای ترک منطقه باید اطمینان حاصل کنیم که منطقه خالی شده است ، اگر هنگام ترک موقعیت ، با کوه نوردانی مواجه شدیم که در حال صعود هستند ، سعی کنید آنها را منصرف کرده و با خود برگردانید . در صورت مقاومت طرف مقابل و اصرار وی به صعود حتماً شماره تماسی از او بگیرید و در اولین فرصت ممکن از سلامتی وی اطمینان حاصل کنید . همواره به یاد داشته باشید و به دیگران نیز بگوئید که در این فصل فقط تا ساعت 14 صعود کنیم و پس از این ساعت از هرجا که هستیم ، بازگردیم .

3-9-              استفاده از کارت شناسایی : اطلاع رسانان موظفند از کارتهای شناسایی ستاد اطلاع رسانی و پیشگیری از حوادث کوهستان استفاده کنند و آن را بر گردن بیندازند . این کارتها باید همواره در دید عموم باشد چون به جلب اطمینان سایرین کمک می کند . این کارتها هنگام مراجعه ناظر به ایستگاه می بایستی ارائه گردد .

3-10-           گرفتن عکس و فیلم : اطلاع رسانان می بایستی در زمان حضور در ایستگاه و در هنگام صحبت با مردم ، پخش بروشور و از چادر و بنر ، عکس و فیلم تهیه کنند .

3-11-           اشراف به نکات فنی : شایسته است اطلاع رسانان به اطلاعات فنی از جمله انواع کفش،کاپشن،شلوار،دستکش،باتون،کوله،کلنگ،یخ شکن و ... و همچنین کاربرد هر یک از آنها و نیز انواع مارکها اشراف داشته باشند . پیش می آید که از طرف مخاطبین در این خصوص مورد سوال واقع می شوید . هنگامیکه می خواهید در مورد ضعف یک نفر تذکر دهید می بایستی بتوانید راهکار آن را نیز ارائه دهید .

3-12-           ساعت حضور : ساعت حضور در ایستگاه گردنه کلکچال ، پنج شنبه ها از ساعت 9 الی 15 و جمعه ها از ساعت 30/8 الی 30/15 می باشد . لازم به ذکر است ساعات حضور روزهای تعطیل وسط هفته همانند جمعه ها است .

3-13-           برفکوبی : پیش می آید که در روزهایی که شاهد برف تازه در منطقه هستیم ، تیم اطلاع رسان از اردوگاه کلکچال به بالا ، به عنوان تیم اول وارد منطقه شده و می بایستی برفکوبی کند . تجربه ثابت کرده است که در این فصول نفراتی که به این مناطق می آیند اکثراً از مسیر برفکوبی شده عبور می کنند ولو اینکه این مسیر ، مناسب نباشد . پس باید توجه داشت مسیری که برفکوبی می کنید از لحاظ سختی ، مناسب برای تردد همه افراد باشد . به نکاتی مانند ایجاد زیگزاگهای به موقع در مسیر ، نرفتن در مسیرهای بهمنی ، انتخاب ساده ترین قسمت مسیر و ... توجه داشته باشید .

3-14-           آموزشهای ضمنی : می توانید در هنگام حضور در ایستگاه ، به افراد مبتدی آموزشهایی مانند طریقه استفاده از باتون-گام برداری درست در برف-طریقه صحیح بستن یخ شکن-طریق صحیح استفاده از کلنگ-زمان مناسب اضافه یا کم کردن پوشاک-لایه بندی پوشاک و ... ارائه داد .

3-15-           همراه داشتن تنقلات : همراه داشتن تنقلات برای پذیرایی از کسانی که به ایستگاه ما می آیند ، تصویر مثبتی در ذهن کوهنوردان به جا می گذارد . می توان از کسانی که در مقابل شما موضع منفی می گیرند با تنقلات پذیرایی کرد تا در مقابل شما نرم شوند . آب اضافه نیز همراه داشته باشید . شاید با فردی روبرو شدید که آب نداشته و احتاج مبرمی به آب دارد .

3-16-           بی سیم : اعلام حضور و ترک منطقه – اعلام موقعیت و شرایط آب و هوایی باید از طریق بی سیم به اطلاع مدیریت و سایر عوامل ستاد برسد . می بایستی از بی سیم در مواقع اضطراری استفاده کرد و به اختصار صحبت کرد بطوریکه منظورتان را به مخاطب برسانید . در واقع مفید و مختصر صحبت کنید.