وارد کننده : ه.ن

گزارش برنامه قله خرسنگ

مورخ 18/10/88

موقعیت قله :

خرسنگ مجموعه ای از چند قله می باشد که در منطقه البرز مرکزی قرار داشته و شاید بتوان نام آنها را خرسنگ کوه گذاشت . بر روی خط الراس بلندی است که از گردنه یونزا شروع شده و با عبور از قله های یونزا ، اشتر ، خاتون بارگاه و گیزنو به خرسنگ شرقی ، خرسنگ بزرگ ، خرسنگ غربی و توسط گردنه لاری گردن (ولاره) به خرسنگ شمالی رسیده و از آنجا به قله های نسی جر ، جانستون ، وزواها و در نهایت گردنه وزوا می رسد . ادامه این خط الراس به سمت قله برج و از آنجا در دو شاخه یکی به سمت خلنوها و پالون گردن و نرگس ها و دیگری به سمت سرکچال ها و کلون بستک امتداد می یابد .

ارتفاع قله :

در نقشه ها و گزارش برنامه ها ، ارتفاع متناقضی برای این قله ها ثبت شده است . ولی با تحقیق در google earth می توان دریافت که ارتفاع همگی قله های خرسنگ بین 3800 الی 3950 متر می باشد .

مناطق مشرف :

جنوب : قله های یونزا و اشتر قرار داشته و در دوردست قله های شیره مرکش ، کاسونک ، پیرزن کلون ، مهرچال ، آتشکوه ، ریزان و البته توچال دیده می شود .

شرق : قله های خاتون بارگاه و گیزه نو و نیز دشت لار قرار داشته و در دوردست خط الراس دوخواهرون و در جنوب شرقی قله دماوند دیده می شود .

شمالغرب : قله های جانستون ، نسی جر و وزواها قرار داشته و در دور دست قله های خلنو ، برج و سرکچال دیده می شود .

مسیرهای صعود :

مسیر تابستانی : از طریق روستای آبنیک به دشت جانستون رفته و در انتهای دشت توسط یال در جهت شمال و شمال شرق از کنار غار بیوک به روی خط الراس ، ما بین قله های خرسنگ شمالی و غربی می رسیم . همچنین از دشت جانستون می توان با صعود قله های جانستون یا نسی جر ، خود را به خرسنگها رساند .

مسیر زمستانی : از طریق روستای گرمابدر و از کنار جاده گرمابدر – دشت لار و در منطقه حفاظت شده وجین ، از یال شرقی اولین دره منشعب به سمت شمال ، استفاده کرده و با صعود قله خاتون بارگاه و ادامه خط الراس به سمت گیزه نو ، به خرسنگ شرقی می رسیم . همچنین از طریق گردنه یونزا نیز می توان با سوار شدن بر روی خط الراس ، خود را به خرسنگها رساند .

راههای دسترسی به منطقه :

مسیر دسترسی به منطقه از داخل شهر تهران بدین شکل است :

فلکه چهارم تهرانپارس – خیابان استخر - اتوبان لشگرک – گردنه قوچک – میدان زربند (لشگرک) - فشم

و یا اتوبان بابایی – اتوبان لشگرک – گردنه قوچک – میدان زربند (لشگرک) – فشم

لازم به ذکر است تاکسی خطی از فلکه چهارم تهرانپارس به مقصد فشم موجود است . و از میدان فشم می توان با دربست خود را به روستاهای اطراف رساند .

در میدان فشم ، مسیر به دو قسمت تقسیم می شود : مسیر سمت چپ به سمت میگون ، هملون ، جیرود ، دربندسر و شمشک می رود . مسیر سمت راست به روته ، لالان ، زایگان ، حسن در ، آبنیک و گرمابدر می رسد ، که انتهای جاده که خاکی و جیپ رو است به دشت لار می رود . انتهای جاده در زمستان در زیر برف مدفون می شود .

گروه کوه نوردی تهران روز جمعه مورخ 18/10/88 با شرکت 16 نفر از اعضا ، حرکت خود را از میدان امام حسین با یک دستگاه مینی بوس شروع کرد . پس از رسیدن به میدان فشم ، به سمت گرمابدر رفته و وارد منطقه حفاظت شده وجین می شویم . منطقه حفاظت شده وجین پس از روستای گرمابدر شروع شده و دو تابلوی زرد رنگ در دوطرف جاده که معرف منطقه البرز مرکزی و منطقه حفاظت شده وجین می باشد ، از نشانه های این منطقه است . گاهی ممکن است این قسمت از جاده به سمت دشت لار ، با زنجیر بسته شده باشد و اجازه تردد به وسایل نقلیه داده نشود ، که آنگاه اینجا انتهای مسیر ماشین رو است و می بایستی مابقی جاده را پیاده پیمود . در حدود یک کیلومتر بعد از محل تابلوها ، در قوس جاده به محلی (اولین دره منشعب از سمت شمال) می رسیم که جاده بوسیله پل از روی رودخانه عبور کرده و در کنار آن اطاقی آجری به همراه چندین درخت است که مبدا صعود محسوب می شود . از میدان فشم تا اینجا حدوداً 7 کیلومتر می باشد .

ساعت 6 صبح در حالی به این محل می رسیم که زنجیری در کار نیست و مینی بوس تا کنار درختان می رود . جاده پوشیده از برف است ، ولی حجم آن کم بوده و مشکلی برای ما ایجاد نمی کند . پس از آماده شدن در ساعت 20/6 و در میان تاریکی هوا در دره به سمت شمال و از کنار همان اطاق آجری و درختان ، حرکت خود را آغاز می کنیم . در ابتدای مسیر ، دیواره های خرسنگ شرقی در انتهای شمالی دره دیده می شود و در پشت سر در سمت جنوب ، قله پیرزن کلون کاملاً نمایان است . ابتدای مسیر را باید از میان باغات این منطقه که درختان کمی در خود جای داده است عبور کنیم .

لازم به ذکر است علت شروع حرکت از دره ، حجم کم برف و نبود خطر بهمن بود . اگر برف زیادی در دره باشد ، می بایستی حتماً از روی یال شرقی دره حرکت کرد . در ساعت 05/7 در حالیکه به مرور از دره فاصله گرفته و ارتفاع می گیریم ، در محلی که آب چشمه نیز روان است ، برای صرف صبحانه توقف می کنیم . تا اینجا مسیرمان در جهت شمال ادامه داشته است . برای ادامه مسیر می توان از 2 یال استفاده کرد . یکی یال جنوبی که در واقع ادامه همان یالی است که از کنار جاده می آید و دیگری یال غربی که البته مسیری کوتاه تر ولی با شیبی تندتر محسوب می شود . یال غربی انتخاب شده و بر روی آن به سمت شرق ادامه مسیر می دهیم . این یال مستقیماً تا زیر قله خاتون بارگاه کشیده شده است و از اواسط مسیر ، ساختار سنگی پیدا می کند .

چیزی که سرعت تیم را افزایش داده ، هوای آفتابی و بدون باد و برف باد خورده سفت بود . در ادامه جایی که می بایستی دائماً از مسیرهای سنگی یال حرکت کنیم ، به محلی می رسیم که در سمت چپ ما (شمال) مسیری گرده ای قرار دارد . تیم به 2 گروه تقسیم می شود . گروه اول متشکل از 9 نفر به مسیر خود بر روی همین یال ادامه داده و گروه دوم که مجهز به کلنگ نیز بودند ، متشکل از 7 نفر جهت صعود این گرده و در ادامه ، صعود یالی که به موازات یال گروه اول بود به پای مسیر گرده ای رفتند . مسیر حرکت هر دو گروه طوری بود که کاملاً به یکدیگر مشرف بوده و با فریاد می توانستند با یکدیگر صحبت کنند . مسیر را ادامه داده تا به گردنه ای می رسیم که قله دماوند را می توان برای اولین بار دید . از اینجا مسیر حرکت یال به شمال شرقی تغییر جهت داده و با عبور از صخره های بالای گردنه مسیر دست به سنگ مسیر شروع می شود و تا قله ادامه دارد . در ساعت 10/12 گروه اول بر روی قله خاتون بارگاه می ایستد و گروه دوم که در طول مسیر در دید ما قرار داشتند نیز در ساعت 25/12 به قله رسیده و همگی در صحت و سلامت در کنار یکدیگر قرار می گیریم .

از اینجا ادامه مسیر به سمت غرب و شمالغرب کاملاً مشخص است . برای صعود قله خرسنگ بزرگ بر روی خط الراس ادامه مسیر می دهیم . ولی در ادامه در مواجهه با قله گیزه نو که ساختار کاملاً سنگی دارد و با توجه به خطرات پیرامون آن ، با نظر سرپرست و مسئول فنی ، تنها نفرات مجهز به کلنگ می توانند به مسیر ادامه دهند که در این میان 4 نفر برای ادامه مسیر انتخاب شده و مابقی تیم به قله خاتون بارگاه برگشته و مسیر صعود کرده را برمی گردند . مسیر فرود کاملاً منطبق بر مسیر صعود بود . که در نهایت تیم 12 نفره در ساعت 10/16 به نقطه شروع برنامه می رسد و برنامه برای این گروه به پایان می رسد .

تیم 4 نفره با کمک کلنگ (در حالیکه شیب مسیر بسیار زیاد بود) قله گیزه نو را از جبهه غربی تراورس کرده و سپس خود را بر روی خط الراس می رساند . پس از عبور از برفهای یخ زده خط الراس ، تیم به زیر قله خرسنگ بزرگ می رسد . جبهه شمالی ، تنها مسیر صعود قله بود که آن هم با دیواره های برفی بلند پوشیده شده بود . به همت بچه ها و استفاده از کلنگ و تبر یخ در ساعت 14 قله خرسنگ بزرگ صعود می شود ، پس از صرف ناهار در ساعت 30/14 تصمیم گرفته می شود از یک یالی فرعی فرود آمده و در روستای آبنیک به گروه ملحق شویم . این موضوع تلفنی به اطلاع سرپرست رسید . با توجه به فنی بودن مسیر فرود ، نفرات در دو کرده 2 نفره قرار می گیرند تا در صورت سر خوردن از یکدیگر حمایت کنند . مسیر فرود از میان دهلیزهای یخ زده و مسیرهای دست به سنگ در جهت جنوبغربی می گذرد . در ادامه به پرتگاهی خطرناک می رسیم که تصمیم گرفته می شود با 2 تراورس بزرگ به سمت دشت جانستون تغییر جهت دهیم (خطر بهمن وجود نداشت) . به ابتدای یال شرقی دشت جانستون رسیده و در جهت غرب حرکت می کنیم . باز هم به دیواره هایی برخورد می کنیم که باید دهلیزی مطمئن برای فرود انتخاب کرد . در بعضی قسمتها مسیر یخ زده است و فرود بدون کلنگ امکان پذیر نیست . هنگام غروب به دشت جانستون می رسیم . سریعاً لباس گرم پوشیده ، دستکشهای خیس را عوض کرده و هدلایت را آماده می کنیم . که در نهایت ساعت 20/18 به روستای آبنیک رسیده و برنامه ، برای این گروه نیز به اتمام می رسد .

نکات مهم برنامه :

1-      داشتن GPS و بی سیم الزامی است که ما در این برنامه فاقد این تجهیزات بودیم .

2-      با توجه به متعدد بودن قله های این خط الراس و نزدیکی آنها به هم ، وجود یک فرد آشنا به منطقه جهت شناسایی قله های خرسنگ و جلوگیری از صعود اشتباهی سایر قله ها ، پیشنهاد می شود .

3-      پوشاک و تجهیزات می بایستی 100% زمستانی باشد . از جمله کفش یک پوش سنگین و کلنگ و کرامپون .

4-      آمادگی بالای جسمانی برای نفرات شرکت کننده الزامی است .

5-      می بایستی آب از تهران به همراه داشت . چشمه های این فصل کم آب بوده و قابل اطمینان نیست .

6-      در صورت وجود برف زیاد در منطقه ، حرکت از ابتدا بر روی یال صورت می پذیرد .

7-      از آنجایی که صرف صبحانه و ناهار به صورت سرپایی است ، بهتر است غذا به صورت ساندویچی تدارک دیده شود .

8-      این منطقه حفاظت شده است و دارای خرس و گرگ می باشد . در این برنامه ردپای خرس بر روی برف به وضوح دیده شد .

9-      در اکثر مناطق این برنامه موبایل آنتن می دهد .

10-   بهتر است افراد شرکت کننده در این برنامه کارآموزی سنگ و برف را گذرانده باشند .

11-    تصاویر گرفته شده از google earth که نشان دهنده کل مسیر صعود و فرود است ، در آرشیو این گروه موجود می باشد. که می توان در اختیار علاقمندان قرار داد.

زمانهای برنامه :

1-      زمان صعود از گرمابدر تا قله خاتون بارگاه : 5:50

2-      زمان فرود از قله خاتون بارگاه تا گرمابدر : 3:30

3-      زمان حرکت از قله خاتون بارگاه تا قله خرسنگ بزرگ : 1:30

4-      زمان فرود از قله خرسنگ بزرگ تا آبنیک : 3:50

5-      کل زمان استراحت و صرف صبحانه در حین صعود تا قله خاتون بارگاه : 1:00

6-      کل زمان استراحت در حین فرود از قله خاتون بارگاه : 0:30

7-      کل زمان استراحت در حین فرود از قله خرسنگ بزرگ : 0:30

هزینه برنامه برای هر نفر : 000ر10 تومان

نفرات شرکت کننده در برنامه :

خانمها مریم نوروزی – ندا وهاب نژاد – مهسا وهاب نژاد – راضیه خادمیان و آقایان رضا نجاری (سرپرست) – حسن فولادی (امداد و نجات) – علی نصیری (مسئول فنی) – رضا برمکی – کمال برمکی – سعید میرجلالی – یحیی انصاری – مرتضی جهانگیری – محمد دانشمندی – مهدی نوریان –  خلیلی (عکاس) و هوتن نگهبان (گزارش برنامه)